भाषांतर

जकार्तावाले काळे
[तेहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (पकिस्तानी तालिबान चळवळ-TTP) ही वेगवेगळ्या इस्लामी आतंकवादी गटांची व्यापक संघटना असून २००७च्या डिसेंबरमध्ये असे १३ गट बाइतुल्ला मेहसूद या नेत्याच्या नेतृत्वाखाली एक झाले (कांहीं बाहेरही आहेत). संघटनेचे मुख्य कार्यक्षेत्र अफगाणिस्तानच्या सीमेवर असलेला पाकिस्तानचा "फाता"[१] हा प्रदेश आहे. या संघटनेची जाहीर उद्दिष्टें पाकिस्तान सरकारला प्रतिकार करणे, पाकिस्तानमध्ये शारि’या कायदा लागू करणे आणि एकत्र येऊन अफगाणिस्तानमधील नाटोच्या सैन्याविरुद्ध लढणे अशी आहेत. (२००९मध्ये बाइतुल्ला मेहसूद मारला गेला).

उद्या त्यांचा विजय होऊन त्यांनी जर पाकिस्तानमध्ये सत्ता काबीज केली तर ते त्यांचे डावपेच भारताविरुद्धही वापरतील. म्हणून त्यांच्याबद्दल माहिती असणे हितावह आहे. हाच या लेखाचा उद्देश].

मला सत्यजीत राय यांच्या प्रसिद्ध तरुण गुप्तहेर प्रदोषचंद्र मित्तिर, उर्फ 'फेलूदा'ची ओळख "शोनार केल्ला" या सिनेमाने झाली.

हल्ली इंग्रजीमधून प्रादेशिक भाषांत भाषांतर करणे फारच गरजेचे बनले आहे.

"भारतीय - कसा मी? असा मी"
प्रकरण पहिले-भाग ४ - "परिचय: प्रतिमा विरुद्ध सत्यपरिस्थिती"
मूळ लेखक: श्री. पवनकुमार वर्मा अनुवाद: सुधीर काळे
© सुधीर काळे (मूळ लेखकाच्या वतीने)
या लेखातील सर्व मतें मूळ लेखकाची आहेत.

"भारतीय - कसा मी? असा मी!"
प्रकरण पहिले, भाग-३
"परिचय: प्रतिमा विरुद्ध सत्यपरिस्थिती"
मूळ लेखक: श्री. पवनकुमार वर्मा अनुवाद: सुधीर काळे
© सुधीर काळे (मूळ लेखकाच्या वतीने)
या लेखातील सर्व मतें मूळ लेखकाची आहेत.

गूढप्रश्न

कुमार केतकर म्हणतात की प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता शाहसुनोः शिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते ही राजमुद्रा शिवाजीने स्वतःच्या राज्याभिषेकाच्या वेळेस सुरू केली. विकिपीडियावर मात्र येथे असे दिले आहे की शिवाजी लहान असतानाच शहाजीने ती राजमुद्रा बनविली होती. अधिकृत इतिहासानुसार सत्य काय आहे?

"भारतीय - कसा मी? असा मी!"; प्रकरण पहिले, भाग-३ "सत्ता:लोकशाहीचा अनपेक्षित विजय"
sudhirkale42 | 26 February, 2011 - 22:36
मूळ लेखक: श्री. पवनकुमार वर्मा अनुवाद: सुधीर काळे
© सुधीर काळे (मूळ लेखकाच्या वतीने)
या लेखातील सर्व मतें मूळ लेखकाची आहेत.

"भारतीय - कसा मी? असा मी!"
प्रकरण पहिले, भाग-२
"सत्ता:लोकशाहीचा अनपेक्षित विजय"
मूळ लेखक: श्री. पवनकुमार वर्मा अनुवाद: सुधीर काळे
© सुधीर काळे (मूळ लेखकाच्या वतीने)
या लेखातील सर्व मतें मूळ लेखकाची आहेत.
----------------------------------------------------
कुठल्याही गोष्टीचे पुन्हा मूल्यमापन करताना सर्वात पायाभूत गरज असते ती प्रामाणिकपणाची. ज्या देशात एकाद्या व्यापार्‍याला "महाजन" म्हटले जाते, ज्याचे नागरिक धनाची आणि वैभवाची देवता असलेल्या लक्ष्मीची मनःपूर्वक आराधना करतात व ऐहिक सुखांना व अर्थार्जनाला आयुष्याचे मुख्य ध्येय मानतात त्या देशाच्या नागरिकांना अध्यात्माची आवड असलेले कां समजले जाते?

"भारतीय - कसा मी? असा मी"
प्रकरण पहिले-भाग १ - "परिचय: प्रतिमा विरुद्ध सत्यपरिस्थिती"
मूळ लेखक: श्री. पवनकुमार वर्मा अनुवाद: सुधीर काळे
© सुधीर काळे (मूळ लेखकाच्या वतीने)
या लेखातील सर्व मतें मूळ लेखकाची आहेत.

पुस्तक लिहिण्यामागचा उद्देश

"भारतीयः कसा मी? असा मी!"
Being Indian या इंग्रजी पुस्तकाचा अनुवाद

अनुवादकाचे निवेदन
दोन-तीन वर्षांपूर्वी मी श्री. पवनकुमार वर्मा यांनी लिहिलेले Being Indian हे पुस्तक वाचले. भारतीय लोक जसे वागतात तसे ते कां वागतात याची चर्चा या पुस्तकात आहे. उदा. आपण फितुरी कां करतो, पैसे कां खातो, दांभिक कां आहोत, आपले खायचे आणि दाखवायचे दात वेगळे कां असतात वगैरे वगैरे! मला तर हे पुस्तक वाचताना "आपण आरशात तर पहात नाहीं ना" असाच भास होत होता आणि संपविल्यावर वाटले कीं हे पुस्तक प्रत्येक भारतीयाने वाचले पाहिजे एवढेच नव्हे तर प्रत्येक पदवीच्या अभ्यासक्रमातही ते लावले गेले पाहिजे.
माझे वडील रोज गुरुचरित्र वाचायचे, माझी आई आजही शिवलीलामृताचा एक अध्याय रोज वाचते, मी कांहीं स्तोत्रें म्हणतो. त्याचप्रमाणे या पुस्तकाची दहा-एक पाने रोज प्रत्येक भारतीयाने वाचावी असे मला वाटते.

मी आठवीत असताना संस्कृत पाठ्यपुस्तकात असलेली एक गोष्ट आठवतेय. संस्कृतमधे असल्याने ती प्राचीन असावी बहुतेक. ती अशी- तीन भाउ प्रवासाला निघालेले असतात. पुर्वी प्रवास चालात चलत करत. कस कय बुवा ते मात्र कळत नाही.

ट्विटर, फ्लिकर, ब्लॉगर यासारखी कोणतीही सेवा वापरत असाल तर आपल्या पोस्टचा बॅकअप घेण्यासाठी एक चांगली सोय बॅकअप आय फ्लाय या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.

https://backupify.com/

तुकारामाच्या गाथेतले सर्व शब्द एकत्र करून त्याची एक सूची मी बनविली आहे. ती ओपन ऑफिसच्या रायटरमध्ये व एस. क्यू. एल. मध्ये उघडता येईल.
http://code.google.com/p/tukaram/downloads/list

खर्पे यांच्या वेबसाईटवरील गाथा या प्रयोगापुरती प्रमाण मानली आहे.

जालावर फिरता फिरता मला काही वापरता येण्याजोगे प्रतिशब्द सुचले....आधी वापरले गेले आहेत् का मला माहिती नाहि आणि वापरता येण्याजोगे आहेत् का ते तुम्हीच् ठरवा!!!

शब्दाचा अर्थ म्हणजे फक्त "आकृती" किंवा फक्त "जाती" असतो का? साधक-बाधक चर्चा
- - -

(मागच्या भागात पूर्वपक्ष होता - "शब्दाचा अर्थ म्हणजे व्यक्ती" तो खोडून काढला, येथे वेगळा पूर्वपक्ष देणार आहोत.)

शब्दाचा अर्थ म्हणजे फक्त "व्यक्ती" असतो का? साधक-बाधक चर्चा
- - - -

चर्चा सुरू होण्यापूर्वी वात्स्यायन अशी भूमिका तयार करतो (सूत्र क्र. २.२.५५च्या भाष्याच्या शेवटी) :

(येथे न्याय-दर्शनातील "पदाचा अर्थ" चर्चा आपण बघणार आहोत.)

प्रास्ताविक :

परवा डी.एन्.ए. वृत्तपत्रात "काश्मिरची नवी सत्यपरिस्थिती" (Kashmir's New Reality) या विषया लेख वाचनात आला. श्री. आर्. जगन्नाथ यांचे लेख बर्‍याचदा प्रश्नाला थेट हात घालणारे असतात व एक बाजु ठाम घेणारे असतात.

क चा पाय मोडून त्याला ष जोडला की 'क्ष' बनतो. त्याची एकूण लांबी होते ३. पण त्याला ष जोडायच्या आधी "झिरो विड्थ जॉइनर" जोडला तर त्याची लांबी होते ४ आणि तो बनतो 'क्‍ष'. जोडाक्षरांची आडवी मांडणी करण्यासाठी याचा उपयोग होतो.

सम्राट अशोक हा प्राचीन भारतात कल्याणकारी राज्यशासन मोजायचा मानदंडच होय. इतकेच नव्हे, तर प्रचंड क्षेत्र एका छत्राखाली आणणारा तो पहिला सम्राट होता.

आजच्या लोकमत आणि लोकसत्ता मध्ये तामिळनाडू संबंधी दोन बातम्या आल्या आहेत बातम्या जरी दोन असल्यातरी त्यांच्या मातृभाषे संबंधी हे राज्य , तेथील जनता साहित्यिक, विचारवंत आणि हो नेते देखील किती स्वाभिमानी ,जागृत आहेत हे दिसून येत

इंग्रजी मजकूर वाचता वाचता अडलेल्या शब्दांचे अर्थ मराठीत दिसले तर ते विद्यार्थांना व सामान्य वाचकांना नक्कीच उपयुक्त ठरू शकेल.

सुभाषिते हे संस्कृत भाषेचे एक आगळे वैशिष्ट्य आहे असे म्हणता येईल.अन्य भाषांत अशी स्वतंत्र सुभाषिते नसावी.सर्वच भाषांत म्हणी,वाक्प्रचार असतात.तसेच साहित्यातील

मदत हवी आहे..

शाळांमधून संस्कृत हा विषय बंद केला जावा का? ह्या प्रस्तावावर चर्चा जोरदार असतांना (प्रस्ताव व प्रतीक्रीया याला सहमती अथवा विरोध न दाखविता)मी माझी वेगळी अडचण देतो आहे कृपया जाणकारांनी मदत करावी.

एका अभ्यासाच्या संदर्भात खालील शब्द व संकल्पनांची व्याख्या, प्रतिशब्द (इंग्रजी व इतर मराठी), किंवा थोडक्यात स्पष्टीकरण अशा स्वरुपात माहिती हवी आहे. कृपया जाणकारांनी मदत करावी.

नितिशास्र
कार्यसत्र, चर्चासत्र, परिषद, परिसंवाद

-चेतना प्रधान, विभागीय सहाय्यक संचालक, भाषा संचालनालय

नुकतंच काही कामाच्या निमित्ताने काही इंग्रजी लघुकथांचे मराठी अनुवाद अभ्यासण्याची संधी मिळाली. त्यावेळी माझ्या असे लक्षात आले, की बर्‍याच अनुवादकांच्या बेसिकमध्येच राडा आहे.

http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/5490355.cms

आजच्या महाराष्ट्र टाईम्स मध्ये आलेली ही बातमी वाचण्यासारखी आहे. काही बातम्या त्यांच्या संकेतस्थळावर नंतर वाचायला मिळत नाहीत म्हणून काही भाग कॉपी पेस्ट करून देत आहे...
_____

च्यायला, आयला नाही... अरेच्चा!

ऋग्वेदात जगाच्या उत्पत्तीबद्दल विप्रश्न करणारी काही सूक्ते आहेत. त्यात दोन "भारत एक खोज" या दूरदर्शन मालिकेच्या सुरुवातीला ऐकून आपल्या परिचयाची झालेली आहेत.

ऋग्वेदाचे जे प्राचीन ऐतिहासिक महत्त्व आहे, ते अन्य वेदांना नाही. (अर्थात यजुर्वेदी, सामवेदी घराण्यातल्या लोकांची येथे माफी मागतो.) पण त्यांतही बिचार्‍या अथर्ववेदाला तर पूर्वी "वेद" असे म्हणतसुद्धा नसत.

उपक्रमावर "आपले धर्मग्रंथ कधी लिहिले गेले" या मालिकेत सध्या ऋग्वेदाबद्दल चर्चा चालू आहे. त्यात ऋग्वेदाबद्दल भारावून टाकणारे साहित्य अशा प्रकारचा उल्लेख आला आहे.

यंदाच्या 'मौज'च्या दिवाळी अंकात महात्मा गांधींनी केलेल्या मिठाच्या सत्याग्रहाविषयी पत्रकार अंबरिश मिश्र यांचा एक छान लेख आहे. एरवी गांधीजींनी केलेले हे एक आंदोलन या पलीकडे त्याची आपल्याला फारशी माहिती नसते.

माफ् करा... कारन मि आज् पहिल्यन्दाच् मरठि तुन् लिहित् आहे. अनुस्वार्, अनि व्याक्रन् विशयक् काहि चुका असतील् तर् क्षमस्व.... अता मि मुळ विशयावर् येतो... मला aided ह्या शब्दचा समर्पक् मराठि शब्द् हवा आहे ...

इंग्रजी सॉफ्टवेअरचा मराठी अवतार हा अनेकदा क्लिष्ट आणि बोजड वाटतो. काही ठिकाणी तर तो हास्यास्पद वाटावा अशी पातळी गाठतो. फायरफॉक्सच्या मराठी अवतारातील न आवडलेल्या गोष्टी मी मागे मनोगतावरील एका चर्चेत मांडल्या होत्या.

तमाम संस्कृतप्रेमी जनांसाठी सुवर्णसंधी :

मुंबई येथे ९ ठिकाणी लवकरच संस्कृत माध्यमातून गीता शिक्षण व श्रीमद्भगवद्गीतेच्या माध्यमातून संस्कृत शिक्षण हा उपक्रम राबविण्यात येणार आहे.

मोगरा फुलला. . .

सर्वांना घरच्या मोगर्‍याची भेट !!

झाली फुले कळयांची

`मोडेन पण वाकणार नाही’, असा मराठी बाणा असलेला मराठी माणूस स्वाभिमान गहाण टाकून दिल्लीकरांची माफी मागतो, तेव्हा स्वाभिमानी मराठी माणसाला मान खाली घालावीशी वाटते.

गुगलवर आता हिंदी भाषेत भाषांतर होउ शकते, पण मराठीत नाही!
देवनागरीच असली तरी नाही!

पण इतर भाषातही लवकरच होईल असे म्हंटले आहे.
http://www.google.com/intl/hi/help/faq_translation.html#newlangs
या दुव्यावर पाहिले असता,

संगणकिय जगतात संगणक वापरणार्‍यांसाठी मराठी भाषा हा प्रकार बर्‍यापैकी मागे आहे. अर्थात नवे नवे प्रयत्न सुरु असताना दिसत आहेत. पण मराठीकरण केले जाते म्हणजे नक्की काय केले जाते हे समजणे मला तरी गरजेचे वाटते.

माझे मित्र व इतिहास संशोधक श्री. परचुरे ह्यांना कवि भूषण विरचित खालील शिवस्तुतीचा अर्थ हवा आहे. कृपया एकतर त्याचा अर्थ सांगावा अथवा जालावर ब्रज शब्दकोश कुठे मिळेल ते सांगावे.

दिल्लिय दलन दबाय करि सिय सरजा निरसंक।

नमस्कार मंडळी,

कोट्स वाचणे, जमवणे, लक्षात ठेवणे आणि योग्य वेळी वापरणे असा अनेकांचा छंद असतो. थोडक्या शब्दात मानवी स्वभाव, वागणूक, परिस्थिती इ. इ. वर नेमके भाष्य करणार्‍या कोट्स वाचणार्‍याला एक वेगळाच आनंद देऊन जातात.

उदाहरणार्थ हे पाहा :