साहित्य व साहित्यिक

रूपक कथा, बोध कथा कुठे मिळ्तील?

वि.स. खान्डेकर ह्यान्चि "शांति देवता" नावाची एक सुरेख रूपक कथा इयत्ता १० वि मध्ये पाठ्य क्रमास होती.
त्याच प्रमाणे खलील जिब्रान ह्यांची "कोरा कागद" हि कथाही अवान्तर वाचनात आली.

संत तुकाराम गाथा

सर्वांना गुढीपाडव्याच्या शुभेच्छा!

या गुढीपाडव्यापासून एक नवा प्रकल्प सुरु करण्याचा विचार आहे.

संत तुकारामांची गाथा युनिकोड स्वरुपात कोठे उपलब्ध नाही असे वाटते. ती येथे तशी उपलब्ध करून देता येईल का?

'अंतर्नाद' -एप्रिल २००८

आवर्जून वाचावा असा अंक आहे. सहसा एखादा अंक अथपासून इतीपर्यंत आवडतो असे होत नाही. पण या अंकाच्या देखण्या मुखपृष्ठापासून त्यातील लेख, कवितांपर्यंत सगळे उत्कृष्ट आहे.

महर्षी ते गौरी (स्त्री-स्वातंत्र्याची वाटचाल)

महर्षी ते गौरी पुस्तकात मंगला आठल्येकर महर्षी कर्वे, र. धों आणि गौरी देशपांडे या कर्व्यांच्या तीन पिढ्यांच्या स्त्री विषयक कार्याचा आढावा घेतात.

सर्वात्मका सर्वेश्वरा

बरेच दिवसांनी 'सर्वात्मका सर्वेश्वरा' हे पद पं. जितेंद्र अभिषेकींच्या आवाजात ऐकले. यातील काही ओळींबद्दल काही प्रश्न पडले.

जाहीर निमंत्रण पुस्तक प्रकाशन कार्यक्रम

पुस्तक प्रकाशना चा कार्यक्रम स्थळ यशवतराव चव्हाण प्रतिष्ठाण येथे :
वेळ सांयकाळी ६ ते ८

मराठि लेखिकेवरील "माया"

आत्ताच महाराष्ट्र टाईम्स मधे बातमी वाचली त्याप्रमाणे उत्तरप्रदेश मुख्यमंत्री मायावती यांनी मराठीत उत्कृष्ठ लेखन करणार्‍या लेखिकेस रमाबाई आंबेडकर यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ २ लाख रुपयांचा पुरस्कार जाहीर केला आहे.

शून्य - एक शुन्याच्या शोधाचा आढावा घेणारी चित्तथरारक कादंबरी.

'शून्य' ही मी लिहिलेली आणि शिवम प्रकाशन पुणे यांनी प्रकाशीत केलेली (जुन 2007) एक सस्पेंस थ्रीलर कादंबरी आहे.

पालखी: वाचलेच पाहिजे असे काही

दि.बा.मोकाशींच्या कथा काही वाचकांना परिचित असल्या तरी त्यांचे लेखन म्हणावे तितके प्रसिद्ध झाल

दिवाळी अंक - काय वाचाल?

२००७ सालचे सगळे दिवाळी अंक आता प्रकाशित झाले आहेत.

एजीओजी

दीपावलीचे निमित्त साधून सर्व मनोगतींना कळवण्यास अत्यंत आनंद होत आहे की आपापल्या बोलीभाषेत वेगवेगळ्या विषयांवर गप्पा मारण्याकरता ( चॅटींग - चॅटरूम्स) , जालावर अनुदिनी लिहिण्याकरता (ब्लॉग्स) त्याचप्रमाणे भारतातील विविध माहिती

उघडझाप

हातकणंगलेकरांचं स्वतंत्र लेखन मी फारसं वाचलं नाही. बारावीत असताना अभ्यासाचा कंटाळा आला - तसा तो नेहमीच यायचा म्हणा - की ग्रामपंचायतीच्या लायब्ररीतून पुस्तकं आणून - आईवडिलांचे लक्ष चुकवत - वाचणे चालू होते.

दिवाळी अंक

सर्वात आधी, सर्व उपक्रमी मित्रमैत्रिणींना दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!
दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

मी व माझा देव - ग्रंथ परिचय

ग्रंथ परिचय :- मी आणि माझा देव

मराठीत गुटेनबर्ग?

internet च्या नियमित प्रवाशांना प्रोजेक्ट गुटेनबर्गबद्दल माहिती असेलच. जुन्या पुस्तकांचे digital रुपांतर करून त्यांचा उत्तम संग्रह करण्याचा हा प्रकल्प निश्चितच स्पृहणीय आहे.

मराठी साहित्यातील स्त्रीवाद (प्रतिसादात्मक लेख)

(डॉ. दिलीप बिरुटेंनी सुरु केलेल्या 'मराठी साहित्यातील स्त्रीवाद' या चर्चेला लिहिलेला हा प्रतिसाद बराच लांबला आणि मूळ विषयाव्यतिरिक्त अवांतर लिहिणेही झाले म्हणून इथे वेगळा प्रकाशित करीत आहे.

''मराठी साहित्यातील स्त्रीवाद ''

स्त्रीवरील अन्याय हा सनातन विषय आहे.स्त्री परिवारात वेगवेगळ्या भुमिकेत दिसते.मानवाच्या इतिहासात स्त्रीयांचे दु:ख विश्वात सर्वदुर दिसते.पण भारतीय स्त्रीवरील,अन्याय,विषमता,आणि गुलामगिरीच्या बाबतीत भारत

होम्सप्रतिमा

(हे लेखन उपक्रमाच्या उद्दिष्टांशी सुसंगत न वाटल्यास काढून टाकण्यास माझी हरकत नाही.)

निळ्या काचेचे पेन

कोणतेही पूर्वगृह, कोणत्याही निष्ठा, कोणतेही अहंकार (धार्मिक कार्यक्रमात जानव्यातली लोखंडी किल्ली बाजूला काढून ठेवतात त्याप्रमाणे - जी.

ऍनिमल फार्म

जुन्या काळातील इंग्लंडमधील वातावरण आणि गुरांचा डॉ़क्टर असणारा एक तरूण आणि त्याचे अनुभव ही सहसा न आढळणारी पार्श्वभूमी असलेली ही कादंबरी नुकतीच वाचली आणि त्याची ओळख सगळ्या उपक्रमींना करून देण्यासाठी हा लेख लिहावासा वाटला.

नवीन कवितेतल्या मात्रा कशा मोजतात?

मला पडलेल्या एका प्रश्नाबाबत कोणी जाणकार मराठी शिक्षकाने मदत करावी.

पु.ल. देशपांडे यांचे किस्से

1)
त्यांच्या ओळखीच्या एक मुलीचे लग्न ठरले. योगायोगाने माहेरचे
आणि सासरचे आडनाव एकच होते. हे कळल्यावर पु.लं. म्हणाले
"बाकी काही म्हणा, पण मुलीने घराण्याचे नाव राखलं हो".

2)
माहेर चा एक जुना अंक वाचताना, भारती आचरेकरांची मुलाखत

अधिक खाण्याविषयी थोडंसं -- पु.ल. देशपांडे

अधिक खाण्याविषयी थोडंसं
- पु.ल. देशपांडे

पु.लं. - सुनीताबाईंचं नातं


'प्रेमदिना'निमित्त सकाळ मध्ये प्रसिद्ध झालेला हा लेख. प्रवीण टोकेकर
अर्थात दस्तूरखुद्द 'ब्रिटिश नंदीं'नी लिहिलेला. पु.लं. - सुनीताबाईंचं नातं

तीन प्रश्न

१ "अनुक्षेत्रपाळा" म्हणजे काय?

२ "राही" कोण?

३ "असुरपणे प्राशन केले" ह्यात असुरपणा म्हणजे काय?

वै० इ० : लिखाणात क मी त क मी पं च वी स शब्द हवेत.

नवी पुस्तके सुचवा

नमस्कार उपक्रमींनो,

मला भारतातून काही निवडक मराठी पुस्तके विकत घ्यायची आहेत. कृपया आपण नुकतीच वाचलेली चांगली नवीन मराठी पुस्तके सुचवाल का? विषयाचे बंधन विशेष नाही. पण नवे काही (नव्या लेखकांचे) वाचायला नक्कीच जास्त आवडेल.

लंपन

लंपन या छोट्याश्या पण विलक्षण संवेदनशील व्यक्तिमत्त्वाला आपल्यात आणणारे प्रकाश नारायण संत याच महिन्यात २००३ साली आपल्याला सोडून गेले.

लोकभ्रम

right
लोकभ्रम
लोकभ्रम ले.रा.ज.गोखले.

इ-साहित्य संमेलन...

...कशी काय वाटते i-d-ya?

[२५ शब्द मोजतो अाहे...]
सार्वजनिक चर्चेचे सर्वमान्य संकेत पाळले जावेत.
प्रख्यात लेखकांच्या/कवींच्या साहित्याविषयी चर्चा करण्यासाठी हा पर्याय वापरता येईल.

गडक-यांचा 'तळीराम' एक उत्तम विनोद.

एकच प्याला तील गडकर-यांचा विनोद.

"एकच प्याला"तील तळीराम दारु पिण्याचे जे समर्थन करतो ते मोठे मासलेवाईक आहे. तो म्हणतो-

खरं काय? जीन बौद्रियार्ड एक ओळख

जीन बौद्रियार्ड या आजच्या युगाला समजणार्‍या तत्त्वज्ञावर मराठीत माहिती मिळाली नाही म्हणू हे लिहिण्याच प्रयत्न केला आहे. ही ओळख अतिशय त्रोटक आहे!
Jean Baudrillard (दोन एल आल्यावर त्याचा फ्रेंच उच्चार य असा होतो!)

आपला
गुंडोपंत

मिलिंद गुणाजी यांची नवीन पुस्तके कोणी वाचली आहेत का?

नमस्कार,
अलिकडेच मिलिंद गुणाजी यांनी लिहिलेल्या दोन पुस्तकांविषयी बातमी वाचली.
त्यापैकी एक पुस्तक महाराष्ट्रातील 'गूढ' वाटणार्‍या काही ठिकाणांवर आधारित आहे. (पुस्तकाचं नाव आठवत नाही)

शामभट्ट (एक नामांकित जोशी) आणि त्याचा शिष्य बटो यांचा वृत्तांत

शामभट्ट (एक नामांकित जोशी) आणि त्याचा शिष्य बटो यांचा वृत्तांत

साहित्यातील "अभिजातवाद"!

साहित्यातील "अभिजातवाद".

ग्रंथ- उपलब्ध / अनुपलब्ध

नमस्कार मंडळी,

दुहेरी अर्थाचे सुभाषित

कॉलेजात असताना राहुल सांकृत्यायन यांच्या संस्कृत वेच्यांच्या संग्रहात बिज्जका (म्हणजे विजया) ह्या कवयित्रीची एक कविता मी वाचली होती. नीट आठवत नाही, आणि विभक्तीप्रत्यय आणि "चालवणं" वगैरे रामो राजमणिः च्या पलिकडे येत नाही.

ग्रंथालय कथा आणि व्यथा

"अहो,अहो, तुम्ही पुस्तकांना हात लावताय की!"
"बघतोय मी."
"बघतोय काय? मला सांगा कि कुठल पुस्तक हवयं?"
"मला कुठल पुस्तक हवय तेच तर मी बघतोय.तेवढाच तुमचा त्रास कमी होईल."
"नाही नाही.तुम्ही हात लावायचा नाही.जे हवं असेल ते मला सांगा."

आधी कळस मग पाया

Stephen Covey यांनी आपल्या Seven Habits of Highly Effective People या पुस्तकांत कोणत्या गोष्टी केंद्रस्थानी ठेवून आयुष्य जगल्यास त्यांतून आयुष्याचे सार्थक झाल्याचे समाधान मिळेल हे सांगतांना एक mental exercise करून खालील प्रश्नांची उत्तरे शोधायला सांगितली आहेत.

गानयोगी!

पंडित मल्लिकार्जुन मन्सूर ह्यांच्या 'गानयोगी' ह्या संपादित चरित्राचे समीक्षण करण्याचा हा एक केविलवाणा प्रयत्न!

तुम्हाला कोण व्हायचंय? - लेखक, कवी की नाटककार!

नमस्कार,
नुकत्याच वाचनात आलेल्या एक-दोन पुस्तकांमुळे काही लेखक आणि कवींचा थोडा जवळून परिचय झाला. त्यामुळे एक प्रश्न मनात आला तो इथे चर्चेला घेत आहे.

स्वप्नवासवदत्तम्- मला आवडलेले

मी या नाटकाकडे पाहते ती नाटककाराची कलाकृती या दृष्टीकोनातून. त्यामुळे वासवदत्ता, उदयन, पद्मावती या पात्रांइतकेच भासाने नाट्यरचनेसाठी वापरलेले devices देखिल मला फार आवडतात.

काय वाट्टेल ते होईल!

अनुवाद वाटतच नाही इतक्या सहजसुंदर भाषेत पु. लं. नी लिहिलेली ही एका अमेरिकेत पोटापाण्यासाठी आलेल्या जॉर्जियन माणसाची ही आत्मकथा.

कातकरी: विकास की विस्थापन?

मराठी वाचक नक्की कुठली पुस्तकं वाचतात हा एक प्रश्न पडला आहे.

श्री. ना. पेंडसे

श्रीपाद नारायण पेंडसे अर्थात श्री. ना. पेंडसे. रथचक्र, गारंबीचा बापू, तुंबाडचे खोत ह्या पुस्तकांनी घरोघरी नावजले गेलेले ख्यातनाम मराठी लेखक, कादंबरीकार.

पूर्ण नाव
श्रीपाद नारायण पेंडसे
जन्म
जानेवारी ५, १९१३

दशपदी

मला कवी अनिल यांच्या दशपदी या काव्यप्रकाराबद्दल माहिती हवी आहे. दशपदीच्या उदाहरणांसह असल्यास फारच उत्तम! गझलेच्या बाराखडीप्रमाणे दशपदीचेही काही नियम असल्यास त्यांची माहिती कुठे मिळेल?

Syndicate content