पर्यावरण
पर्यावरण हा सध्यस्थितीत महत्वाचा होत असलेला, जाणवणारा आणि तरीही आचरणात आणण्याची वेळ झाल्यावर दुर्लक्षित होणारा विषय आहे. अमेरिकेतील मूळ जमातीत (नेटीव्ह अमेरिकन्समधे) अशी म्हण आहे की, " हे जग तुम्हाला आंदण म्हणून मिळालेले नाही, तर तुमच्या पुढल्या पिढ्यांसाठी राखून ठेवण्याची एक जबाबदारी म्हणून मिळालेले आहे..." भारतीय संस्कृतीत प्राचीन काळापासून "पृथ्वीला" माता अशा योग्य नावाने संबोधण्यात आले आहे. जाणीवपूर्वक जगण्यासाठी निसर्गाची पूजा आणि निसर्गातील देवता हा तर हिंदू तत्वज्ञानातील एक भाग आहे ज्याचा अर्थ काळाच्या ओघात आपण विसरून गेलो...
आज एकीकडे भरमसाट प्रदूषण, वातावरण बदलामुळे घडत असलेले निसर्गातील प्रकोप आणि बिघडत असलेले सार्वजनिक आरोग्य या खरे म्हणजे प्रत्येकाच्याच काळजीच्या गोष्टी असतात. या समुदायात आपण याचिषयीचे आपले अनुभव कथन करू शकता तसेच पर्यावरणातील अनेक विषयांपैकी कुठल्याही विषयावर लिहू शकता अथवा चर्चा घडवायला मदत करू शकता. अंतिम ध्येय असे ठेवूया की या विषयाची जाणीव करून घेऊन स्वतःमध्ये आणि आपल्या सभोवताली चांगले बदल करायला हातभार लावू. उदाहरणादाखल काही विषयः
* मला जाणवणारे प्रदूषण - हवा, पाणी, जमीन, कचरा इत्यादी
* लक्षात येण्याजोगे काही वातावरणीय बदल
* आपण व्यक्तिगत आयुष्यात काय बदलले पाहिजे? काय माहिती असली पाहिजे?
* पर्यावरणीय सामा़जिक चळवळी - अनुभव अथवा जवळून पाहीलेल्या
पुण्यातील टेकड्यांवर घाला!
प्रेषक चंद्रशेखर (गुरू, 11/24/2011 - 05:15)गेल्या काही वर्षात सत्ता व संपत्ती यांच्या अमर्याद प्राप्तीमुळे आपला वैयक्तिक लाभ हा एकमेव हेतू असलेला एक नवीन वर्ग महाराष्ट्रात निर्माण झालेला आहे.
राष्ट्रकुल स्पर्धा खेळाडू निवास
प्रेषक चंद्रशेखर (शुक्र, 09/24/2010 - 01:54)खालील दुव्यावरील चित्रे पहा. आणखी काही लिहिण्यासारखे आहे असे वाटत नाही.
गणेशोत्सव, गणेशपूजा आणि गणेश विसर्जन
प्रेषक चंद्रशेखर (शुक्र, 09/10/2010 - 08:26)गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा एक भाग आहे असे मानले जाते. या गणेशोत्सवाच्या अनुषंगाने खालील प्रथा पाळल्या जातात.
एक गलबलून टाकणारा अनुभव
प्रेषक चंद्रशेखर (बुध, 07/07/2010 - 09:14)काल रात्री साडेआठच्या सुमारास अचानक अतिशय खोल व खर्जातून येणारा ठोक्याचा आवाज कानावर येऊ लागला. प्रथम वाटले की रस्त्यावर कोणीतरी गाडीतील स्टिरिओ प्रणाली मोठ्याने लावली असावी.
गाय आणि विदाकेंद्रे (अर्थात डेटा सेंटर्स)
प्रेषक विकास (सोम, 06/28/2010 - 17:41)![]() |
| left |
आपण जे काही इंटरनेट वापरत असतो, ऑफिसातील कामात विदाचे आदानप्रदान करत असतो, साठवत असतो, त्या सर्वाला विदाकेंद्रे अर्थात डेटासेंटर्स लाग
सागरी तेलविहीर दुर्घटना - ३
प्रेषक विकास (शुक्र, 06/18/2010 - 19:45)सागरी तेलविहीर दुर्घटना - १
सागरी तेलविहीर दुर्घटना - २
(व्यक्तिगत अडचणींमुळे पुढचे भाग लिहीण्यास वेळ लागला, त्याबद्दल क्षमस्व!)
सागरी तेलविहीर दुर्घटना - २
प्रेषक विकास (शुक्र, 06/04/2010 - 23:41)पहील्या भागात आपण तेल, तेल विहीर आणि आत्ता झालेला अपघात इथपर्यंत वाचले असेल. आता परीणामांच्यासंदर्भात आधी थोडे समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया...
सागरी तेलविहीर दुर्घटना - १
प्रेषक विकास (गुरू, 06/03/2010 - 16:54)२० एप्रिल २०१० - अमेरिकेतील लुईजियाना प्रांताच्या किनार्यावरून ५० मैल् दूर असलेली "गल्फ ऑफ मेक्सिको" मधे ब्रिटीश पेट्रोलीयम (बिपी) ची असलेली तेलविहीर "डिपवॉटर होरायझॉन" मधे अचानक स्फोट झाला.
आइसलॅन्ड मधल्या ज्वालामुखीचा उद्रेक
प्रेषक चंद्रशेखर (शुक्र, 04/16/2010 - 04:13)बुधवारी सकाळी आइसलॅ न्ड मधल्या ज्वालामुखीचा मोठा उद्रेक झाला. या ज्वालामुखीतून फेकल्या गेलेल्या राखेमुळे युरोपमधे विमानसेवा स्थगित करण्यात आल्या आहेत.
ब्राह्मणी घार
प्रेषक भालचंद्र (शुक्र, 01/29/2010 - 09:51)![]() |
| ब्राह्मणी घार |
ब्राह्मणी घार! खडकवासला धरणाच्या जवळ सकाळी सकाळी घेतलेला फोटो!
--भालचंद्र पुजारी!
२ डिग्रीची मर्यादा
प्रेषक चंद्रशेखर (गुरू, 07/16/2009 - 06:57)नुकत्याच पार पडलेल्या G-8 देशांच्या बैठकीत असा ठराव झाला की युरोपमधील औद्योगिक क्रांतीच्या आधी पृथ्वीवर जे सरासरी तपमान होते त्याच्यावर् २ डिग्री सेल्सस या पेक्षा जास्त तपमान पृथ्वीवर होऊ देण्यात येणार नाही.
काहीतरी पॉझिटिव्ह – भाग एक
प्रेषक चंद्रशेखर (सोम, 06/22/2009 - 08:23)मी लिहित असलेल्या, पर्यावरणाची कृष्ण विवरे, या लेखमालेला माझ्या अपेक्षेच्या बाहेर प्रतिसाद आले. त्यातला एक प्रतिसाद मला अतिशय आवडला. त्या प्रतिसाद लेखकाने मला लिहिले होते की “काहीतरी पॉझिटिव्ह पण लिहा.
पर्यावरणाची कृष्ण विवरे – भाग 2
प्रेषक चंद्रशेखर (गुरू, 06/18/2009 - 07:55)मागच्या वर्षी माझ्या मुलीने, बरेच कप्पे असलेले एक लाकडी टेबल बाजारातून खरेदी केले. टेबल दिसायला मोठे छान होते. कप्यांची हॅंडल्स, टेबलाच्या चेरी रंगाच्या पॉलिशवर, खुलुन दिसत होती.
पर्यावरणाची कृष्ण विवरे --भाग 1
प्रेषक चंद्रशेखर (गुरू, 06/11/2009 - 10:20)काही दिवसांपूर्वी, मी टाचणीपासून शीतकपाटापर्यंतचे काहीही मिळण्याबद्दल सुप्रसिद्ध असलेल्या, एका सुपर मॉल मधे भटकत होतो. या मॉलमधे, कोणत्याही दिवशी, कोणतीतरी वस्तु, जंगी सेल मधे असतेच.
इलेक्ट्रॉनिक कचरा - समस्या
प्रेषक चाणक्य (मंगळ, 03/31/2009 - 13:16)नॅनोच्या निमित्ताने... या चर्चेने या विषयला जन्म दिला असे म्हणायला हरकत नाही. चारचाकी कमी किमतीत तयार होणार असल्याने अनेकांना पायाभुत सुविधांवरचा ताण आणि प्रदुषण यांची काळजी वाटू लागली.
वायुविजन
प्रेषक सृष्टीलावण्या (बुध, 02/18/2009 - 04:24)मुंबई प्रदेश कोकणपट्टीत येतो. इथे पूर्वी उतरत्या छपराची घरे बांधली जायची. कारण एकुणच कोकणात पाऊस धुवाँधार. मात्र गेले काही दशकात पाश्चिमात्य धाटणीची धाब्याची घरे बांधली गेली.
तेलही गेलं... (भाग ३)
प्रेषक मिलिंद जोशी (बुध, 12/31/2008 - 13:11)अशा रितीनं "तेल पराकोटी" ही संकल्पना आता आपल्या लक्षात आली असेल. आधी म्हटल्याप्रमाणे "तेल पराकोटी" म्हणजे तेलाचं संपणं नाही तर तेलाचं पराकोटीचं उत्पादन.
तेलही गेलं... (भाग २)
प्रेषक मिलिंद जोशी (गुरू, 12/25/2008 - 12:38)१९५०च्या सुमारास अमेरिका जगातला सर्वात मोठा तेल उत्पादक देश होता.
तेलही गेले... (भाग १)
प्रेषक मिलिंद जोशी (बुध, 12/24/2008 - 11:20)(काही दिवसांपूर्वी मी वैश्विक शेकोटी नावाचा एक लेख लिहिला होता. या लेखात जमीन आणि तेल या दोन नैसर्गिक संसाधनांच्या गैरवापराबद्दल सर्वसाधारण माहिती आणि त्या गैरवापरातले धोके दाखवायचा प्रयत्न केला होता.
वैश्विक शेकोटी!!
प्रेषक मिलिंद जोशी (गुरू, 12/11/2008 - 11:59)मागच्या दोन चार आठवड्यात मुंबईतल्या अतिरेक्यांच्या हल्ल्यामुळे आपण त्याहीपेक्षा एका मोठ्या आणि संपूर्ण जगाला ग्रासून टाकणाऱ्या एका महाभयंकर हल्ल्याला थोडसं विस्मृतीत टाकलं होतं.
किटक नाश
प्रेषक सृष्टीलावण्या (रवि, 10/05/2008 - 06:46)बरेच वर्षापूर्वी आम्ही घरी पहिल्यांदाच किटक नाशक फवारणी करून घेतली. त्या फवारणीच्या काळात व त्यानंतर सांगितले गेल्याप्रमाणे ४-५ तास बाहेर राहिलो. परत आलो तेव्हा घरातील कुंडीतील झाडे मरून पडली होती.
ग्रीनडेक्स आणि भारत
प्रेषक नवीन (बुध, 05/14/2008 - 09:15)(या चर्चाप्रस्तावावर आलेल्या प्रतिसादांतून उपस्थित झालेल्या मुद्द्यांविषयी आणि भारतातील एकंदर परिस्थितीविषयी माझे अनुभव सांगण्याच्या निमित्ताने लिहिलेल्या प्रतिसादाची लांबी वाढल्याने स्वतंत्र प्रस्ताव लिहावा लागला. माझ्या अनुभवांची व्याप्ती मर्यादित आहे आणि त्या अनुभवांवरून निष्कर्ष काढण्यात चुका झाल्या असणे शक्य आहे त्यामुळे या लेखनाचा उद्देश या मुद्द्यांवर चर्चा सुरू करणे आणि अनुभवांचे आणि माहितीचे आदानप्रदान करणे असे आहे.)
शाकाहार् :- काही नवीन पैलु
प्रेषक मन (शुक्र, 05/09/2008 - 22:22)मित्रहो,
जीवाची हत्या करणे वाइट,म्हणुन मांसाहार वाइट आणी म्हणुनच तो अयोग्य.शाकाहार तेव्हढा चांगला.
ह्यातील माझं काहीही म्हणणं नाही.
मी मानवी शरीर,प्रकृती ह्यासाठी स्वाभावीक अन्न कुठलं आहे, ते शोधतोय.
ग्रीनडेक्स - ग्राहक आणि पर्यावरण
प्रेषक नवीन (शुक्र, 05/09/2008 - 07:58)विविध देशांची सरकारे आणि कंपन्या कितपत पर्यावरण-सजग आहेत यांची सर्वेक्षणे नेहमी होत असतात.
नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा शेवट जवळ आला? (पॉल क्रुगमन यांचा लेख)
प्रेषक नवीन (शुक्र, 04/25/2008 - 07:16)PAUL KRUGMAN यांनी Running Out of Planet to Exploit या लेखात काही महत्त्वाचे मुद्दे मांडले आहेत.
पाणी
प्रेषक विकास (मंगळ, 12/04/2007 - 19:59)गेल्या आठवड्यात न्यूयॉर्कच्या युनाटेड नेशन्स मधे एक पाण्यावरचे प्रदर्शन बघण्याचा योग आला होता. तसे प्रदर्शन साधे होते.
नोबेल शांतता पुरस्कार्
प्रेषक विकास (शुक्र, 10/12/2007 - 19:37)मिळणार, मिळणार असे ऐकता ऐकता, आज अमेरिकेचे माजी उपाध्यक्ष ऍल गोर यांना नोबेलशांतता पुरस्कार जाहीर झाला.
महाभारत - परत पुढे चालू - घटोत्कच
प्रेषक चाणक्य (मंगळ, 06/26/2007 - 08:50)चर्चेमध्ये महापराक्रमी उपक्रमींचा महाभारत हा एक जिव्हाळ्याचा विषय. आज एका मित्राने विरोपाने काही माहिती पाठवली. हि माहिती भीमपुत्र घटोत्कच बद्दल आहे. ती जशीच्या तशी येथे देतो आहे.
थेंब टपोरे ओले ओले..
प्रेषक विसोबा खेचर (रवि, 06/24/2007 - 04:19)पाऊस आला वारा आला
मोर लागले नाचू,
थेंब टपोरे ओले ओले,
भरभर गारा वेचू!
प्रदुषण - आरोग्यावरील अनपेक्षीत परीणाम
प्रेषक विकास (शुक्र, 06/15/2007 - 17:09)प्रदुषणाचे आरोग्यावर विपरीत परीणाम होतात आणि त्याची सरळसोट अनेक उदाहरणे आहेत. त्या विषयावर वेगळी चर्चा करता येईल.
पर्यावरण बदल - कारणे, परिणाम आणि कृती -उत्तरार्ध
प्रेषक विकास (गुरू, 06/14/2007 - 17:13)या लेखाच्या पूर्वार्धात, वातावरण बदलाची कारणे आपण थोडक्यात बघितलॊ आणि तसेच त्याचे परिणाम सुद्धा. "वातावरण बदल" हे नुसतेच एक hypothesis न राहता अनेक शास्त्रज्ञांनी संशोधन आणि अभ्यासाअंती दुजोरा दिलेले शास्त्र हळू हळू होत गेले.
पर्यावरण बदल - कारणे, परिणाम आणि कृती -पूर्वार्ध
प्रेषक विकास (शनि, 06/09/2007 - 12:45)या लेखाचा उद्देश "जगबुडी होतेय" म्हणून ओरडण्याचा अथवा घाबरवण्याचा नसून जे काही खरेच होत आहे त्याची जाणीव करून देणे एवढाच आहे.









